Dzieje Ziemi - Dewon: 416 - 359,2 mln lat temu

Wybierz epokę.
Dewon Górny
385,3 - 359,2 mln lat temu
Dewon Środkowy
397,5 - 385,3 mln lat temu
Dewon Dolny
416 - 397,5 mln lat temu
Nazwa okresu pochodzi od hrabstwa Devon znajdującego się na południu Wysp Brytyjskich, gdzie skały tego wieku były najwcześniej badane.

W ciepłych morzach dewońskich bujnie rozwijały się organizmy rafotwórcze - koralowce denkowce i stromatoporoidy. Wokół budowanych przez nie raf gromadziły się ramienionogi, małże, ślimaki, liliowce i mszywioły. Toń morska została zdominowana przez głowonogi: goniatyty i klymenie. Grupy te ewoluowały bardzo szybko, powstawały nowe gatunki, co w połączeniu z ich szerokim rozprzestrzenieniem geograficznym i cechami charakterystycznymi pozwoliło wykorzystać je jako "skamieniałości przewodnie".
W morzach sylurskich pojawili się olbrzymi drapieżcy - staroraki - pływające skorupiaki spokrewnione ze skorpionami. Obok nich pojawiła się grupa bezszczękowców - ostrakoderm, ryb pancernych - plakoderm i prarekinów.
Trwał proces zasiedlania lądów przez organizmy roślinne. W wilgotnych środowiskach osiedliły się grzyby, sinice i glony. Z końcem syluru na lądzie pojawiły się rośliny wyższe, ich występowanie było jednak ściśle związane z istnieniem zbiorników wodnych lub wilgotnych zagłębień. Rośliny te - psylofity - nie posiadały jeszcze korzeni, liści ani tkanki przewodzącej, zbudowane były jedynie z prostych łodyg.
Spirytyzowany łodzik z Kowali (okolice Kielc)
Spirytyzowany goniatyt z Kowali (okolice Kielc)
Proste rośliny znane z syluru, w dewonie zostały zastąpione przez doskonalsze rośliny naczyniowe - czyli takie, w których budowie występują tkanki naczyniowe rozprowadzające wodę i substancje odżywcze. Po raz pierwszy w świecie roślin pojawiły się organy takie jak liście i korzenie - zapewniając ich właścicielom sukces ewolucyjny. Rośliny te (paprocie nasienne) w późnym dewonie po raz pierwszy na Ziemi stworzyły lasy.

Dolnodewońskiej ekspansji roślin na środowiska lądowe towarzyszyło zasiedlanie ich przez stawonogi, owady i skorpiony. W późnym dewonie do mieszkańców lądów dołączyły pierwsze kręgowce reprezentowane przez płazy, które wyewoluowały z ryb trzonopłetwych.
Paleografia
W dewonie obok olbrzymiego kontynentu Gondwany w strefie równikowej z połączenia Laurencji, Baltiki i Awalonii powstał kontynent Laurussia (Eurameryka). Z końcem dewonu doszło do ochłodzenia klimatu. Wokół bieguna południowego na obszarze Gondwany wystąpiły zlodowacenia. Wymierania dewońskie wiązały się ze zmianami chemizmu wód oceanicznych i ich temperatury. Najbardziej ochłodzenie odczuły zespoły fauny tropikalnej - praktycznie całkowitej zagładzie uległy rafy tabulatowo-stromatoporoidowe.
 
 
Dinozaury Park Jurajski
 
 
Bałtowski Park Jurajski jest objęty patronatem Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie