Dzieje Ziemi - Czwartorzęd

Wybierz epokę.
Czwartorzęd jako okres podzielony jest na dwie epoki: plejstocen, który rozpoczął się około 1,8 miliona lat temu i holocen, który rozpoczął się 15 tysięcy lat temu i trwa do dziś.

Na przełomie trzeciorzędu i czwartorzędu na całym globie doszło do znacznego ochłodzenia klimatu. Na północnej półkuli w plejstocenie zaczęła powstawać olbrzymia czasza lądolodu, która pokryła całą Skandynawię, Grenlandię, dużą część Ameryki Północnej i Azji. Charakterystyczną cechą czwartorzędu są znaczne wahania klimatyczne. Na przemian występują okresy chłodniejsze - glacjały, w czasie których lądolód migruje na południe rozrastając się i interglacjały - czyli okresy cieplejsze kiedy lądolód się "cofa" topniejąc.
Pozostałościami po "odwiedzinach" lodowca są naniesione przez niego gliny, piaski, głazy narzutowe. Wędrówka lodowca pozostawiła też znaczne ślady w krajobrazie mocno go przekształcając - powstały dziesiątki form morfologicznych widocznych w terenie, np. oczka - jeziora wytopiskowe, moreny: czołowe, boczne i denne, jeziora zastoiskowe, różnokształtne pagórki (drumliny, ozy, kemy), U-kształtne doliny i inne.
Wraz z powtarzającą się ekspansją lądolodów i towarzyszącym jej obniżaniem się powierzchni morza następowały migracje fauny i flory. Powstał np. pomost lądowy łączący Azję z Ameryką Północną, co wykorzystały zwierzęta i człowiek, który zasiedlał nowe tereny. Powtarzanie się glacjałów i interglacjałów powodowało przesuwanie się stref roślinnych leżących poza zasięgiem lodowców na odległość setek kilometrów.
Okres czwartorzędowy kojarzy się również z istnieniem na Ziemi olbrzymich ssaków, zarówno mięso- jak i roślinożernych. Do dziś znajdowane są kości zwierząt takich jak olbrzymie słonie - mastodonty, mamuty, słonie leśne, tygrysów szablozębnych, niedźwiedzi jaskiniowych, jeleni olbrzymich, wielkich leniwców i pancerników. Przypuszcza się, że ich wyginięcie ok. 10 000 lat temu było związane ze zmianami klimatycznymi (kurczyły się pastwiska), jak i było związane z polowaniami prowadzonymi przez ludzi.
Polowanie na pancernika wg grafiki z początku XX wieku.
Paleografia
Tak jak w plejstocenie głównym czynnikiem kształtującym krajobraz był lodowiec, tak w holocenie środowisko ziemskie zostało przekształcone przez człowieka. Najpierw na skutek polowań, później wskutek wycinki lasów i rozwoju rolnictwa, a w czasach najnowszych przez rozbudowę miast i związanej z tym infrastruktury.
 
 
Dinozaury Park Jurajski
 
 
Bałtowski Park Jurajski jest objęty patronatem Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie