Pierwsze kręgowce wyszły z wody na
ląd pod koniec okresu dewońskiego, kiedy żyły tam już owady i pajęczaki.
Jednym z pierwszych czworonogów, czyli kręgowców lądowych, była
ichtiostega. W karbonie i permie bujnie rozwijały się labiryntodonty
(płazy tarczogłowe). W triasie powstały olbrzymie formy labiryntodontów,
takie jak np. mastodonzaur, ale wkrótce wymarły, przetrwały natomiast
niewielkie płazy wywodzące się od ich neotenicznych (czyli osiągających
dojrzałość płciową na etapie młodocianym) krewniaków.
Mastodonsaurus zawdzięcza swą nazwę kształtowi zęba znalezionego
przez profesora Jaegera w okolicach Wirtembergi w Niemczech w 1828
roku.. Jaeger był lekarzem i kształt nieco uszkodzonego zęba o pofałdowanym
szkliwie przypominał mu brodawkę sutkową. Wkrótce jednak Jaeger
zorientował się, że ząb należał do tego samego płaza, którego inne
szczątki opisał pod nazwą "Salamandroide giganteus".
Przypuszczalnie był to największy płaz jaki kiedykolwiek żył na
Ziemi. Sama czaszka mastodonzaura mierzyła ok. 1,25 m długości.
Trybem życia przypominał zapewne współczesne krokodyle. Nie mógł
jednak za często opuszczać wody, ze względu na swój ciężar i słabe
łapy, które nie pozwalały mu sprawnie chodzić po lądzie. Jego brzuch
chroniły wówczas tarczki kostne w skórze. Był za to doskonałym pływakiem.
|