Gady latające (pterozaury) nie były
dinozaurami. Pierwszego z nich - pterodaktyla - opisano naukowo u
schyłku XVIII w., a więc kilkadziesiąt lat przed dinozaurami. Kredowi
krewniacy pterodaktyla, to największe latające zwierzęta wszechczasów
(12 m rozpiętości skrzydeł). Skrzydła pterozaurów były błoniaste,
oparte na bardzo wydłużonym palcu IV (serdecznym). Błona lotna rozpięta
była u większości form między końcem palca a nasadą kończyn dolnych.
Większość pterozaurów latała aktywnie, jak ptaki lub nietoperze,
choć niektóre wyspecjalizowały się w szybowaniu. Podobnie jak u ptaków,
w toku ewolucji pterozaurów doszło do skrócenia ogona, a następnie
redukcji uzębienia, co zmniejszało ciężar zwierzęcia, podobnie jak
puste, pneumatyczne kości. Ze względu na delikatny szkielet pterozaurów,
ich skamieniałości spotyka się głównie w drobnoziarnistych osadach
morskich i jeziornych. Niekiedy zachowują się nawet odciski błony
lotnej i włosków okrywających ciało. Cearadaktyl, znany tylko ze
znalezionej niekompletnej czaszki, należy do zróżnicowanej fauny
pterozaurów. Ich szczątki odkryto w skałach formacji Santana, odsłaniających
się na płaskowyżu Araripe w północno- wschodniej Brazylii. Czaszka
cearadaktyla była bardzo lekko zbudowana, zaś długie zęby wskazują
na rybożerność zwierzęcia. |